
لە کاتێکدا کە دەوڵەتی ڕەگەزپەرستی نەتانیاهۆ لە ناوەوەی ئیسرائیل لەگەڵ ناڕەزایەتیی جەماوەریی ڕۆژانە بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ و گەڕاندنەوەی بەدیلگیراوان بەرەوڕوویە، بەڵام بەردەوام لەسەر درێژەی شەڕ تا نابوودیی حەماس پێداگری دەکات. ڕۆژی یەکشەممە ٧ی مانگی جولای دروست ٩ مانگ لە هێرشی گرووپی تیرۆریستیی حەماس لە حەوتی ئۆکتۆبری ساڵی ڕابردوو بۆسەر شاروچکەنشینەکانی ئیسرائیل لە ناوچە داگیرکراوەکان تێپەڕی. لەم ڕۆژەدا خەڵکی ناڕازیی لە سەرتاسەری ئیسرائیل، وێڕای بەدەستەوەگرتنی وێنەی بەدیلگیراوان و دروشم و پلاکارد ڕژانە سەر شەقامەکان و بە داخستنی ڕێگاکان و وتنەوەی دروشم لەدژی دەوڵەت، کۆبوونەوەی ناڕەزایەتییان بەرێوەبرد. خەڵکی ناڕازی داوایان لە دەوڵەتی دەستی ڕاستیی نەتانیاهۆ کرد کە بۆ زەمانەتکردنی ئازادیی ئەو بەدیلگیراوانەی لەدەستی حەماسدا ماون لەگەڵ ئەم گرووپە بگەنە ڕێککەوتن.
ئەوەش لە کاتێکدایە کە ئەرتەشی ئیسرائیل لە هەمان ڕۆژی یەکشەممە و ڕۆژی پێشتری لە چەندین هێرشدا کە نموونەی بەرچاوی جەنایەتی جەنگین، دوو خوێندنگای لە ناو غەززە بوردومان کرد. فڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل ڕۆژی شەممە ٦ی مانگی جولای لە هێرش بۆسەر خوێندنگایەک لە ئۆردووگای نەسیرات لە ناوەندی غەززە کە لەژێر چاوەدێریی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندایە، لانیکەم ١٦ کەسیان کوشت و زیاتر لە ٥٠ کەسیشیان بریندارکرد. ژمارەیەک لەم کوژراو و بریندارانە منداڵ بوون. ئەم هێرشە ئاسمانییەی ئیسرائیل بۆسەر بینای گەورەی ئەم خوێندنگایە کە سەرپەنای زیاتر لە حەوت هەزار ئاوارەی غەززەیە، خەسارەتی زۆری لێکەوتووەتەوە. ڕۆژی دواتریشی خوێننگایەکی کاتۆلیک لە ناوەڕاستی شاری غەززە کرایە ئامانجی هێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل و بەهۆیەوە خەسار و تەڵەفاتی بەرینی لێکەوتەوە. ئەم هێرشانە لە لایەن ئیسرائیلەوە بەبیانووی بوونی کەسانی چەکداری حەماس ئەنجام دەدرێت. بەڵام هێرش بۆسەر ئەم ناوەندانە بە هەر پاساوێکەوە بێت، لە یاسای نێونەتەوەییدا تاوان و جەنایەت لەدژی مرۆڤایەتی پێناسە دەکرێت. ئەنجامدانی ئەمجۆره هێرشانە بەتایبەت له دۆخێکدا که ڕێوشوێنی ئاگربەست بەڕێوەدەچێت، نیشانه ی ئاماده نەبوونی حکوومەتی ئیسرائیله بۆ کۆتاییهێنان به شەڕ. وەها هێرشگەلێکی جەنایەتکارانە نیشانەی ئەوەیە کە دەوڵەتی ئیسرائیل هیچ بایەخێک بە خواست و داوای خەڵکی ئیسرائیل بۆ کۆتاییهێنانی شەڕ و گەڕاندنەوەی بەدیلگیراوان نادات.
ئاشکرایە بۆ شەخسی نەتانیاهۆ و باقیی ڕەوتە ڕاست و فاشیستەکانی ئیسرائیل درێژەی ئەم شەڕە سەرەڕای تێچووی قورسی ئینسانی و ماددی و سەرەڕای ئەوەیکە هەتا ئێستا بە هیچ کام لە ئامانجە دیاریکراوەکانیان نەگەیشتوون، پێویست و زەروورییە. هەربۆیە دەوڵەتی ئیسرائیل هەموو جۆرە گەڵایەیەک بۆ ئاگربەست و کۆتایی شەڕ بەرەوڕووی بنبەست دەکاتەوە. لەم دواییەدا کە جۆو بادین لە سەروبەندی هەڵبژاردنەکاندایە، بە ئامانجی تەبلیغاتی ئینتخاباتی گەڵاڵەیەکی سێ قۆناغیی بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی غەززە پێشنیار کردووە. ئەوەش لە کاتێکدایە کە ئەمریکا هەتا ئێستا بە پشتیوانیی هەمەلایەنەی دارایی، نیزامی و دیپلۆماتیک لە ئیسرائیل، خۆی درێژەپێدەری ئەم شەڕە تاوانکارانەیە بووە و لە هەموو ئەو جەنایەتانەدا کە دەوڵەتی ئیسرائیل لەدژی خەڵکی غەززە ئەنجامی داوە شەریک و هاوبەشە.
بەڵام سەرەڕای هەمووی ئەمانە فشاری بیروڕای گشتی چ لە ناوەوە و چ لە دەرەوەی ئیسرائیل و چ لەئاستی جیهانی بەدژی ئەم شەڕ و کۆمەڵکوژییە، هەم دەوڵەتی ئیسرائیل و هەم ڕەوتی کۆنەپەرست و تیرۆریستی حەماس ناچار دەکات بە هەر قیمەتێک بێت ئاگربەست و کۆتایی شەڕ قەبووڵ بکەن. حەماس کە هاوشێوەی کۆماری ئیسلامی بە بیری پرتووکاو و کۆنەپەرستانەوە دەیان ساڵە تەپڵی نابوودیی ئیسرائیل دەکوتێ، لەئێستادا یەکجار لاواز بووە و کەوتووەتە پەراوێزەوە. ئێستا ئیتر بۆ حکوومەتی کۆماری ئیسلامیش پاراستن و پشتیوانیکردن لە حیزبوڵڵای لۆبنان بووەتە ئەولەوییەت. دەوڵەتە عەرەبییەکانیش هەتا ئێستا نەتەنیا لە حەماس بەڵکوو لە خەڵکی بێدیفاع و ستەمدیدەی فەلەستینیش پشتیوانییان نەکردووە. لەم ڕووەوە درێژەی ئەم بارودۆخە بۆ حەماسیش مومکین نییە. هەربۆیە لە بەرامبەر مەرجەکانی ئیسرائیل بۆ ئاگربەست هەموو جارێ حەماس وێڕای چەند مانۆڕێک، ناچار بە پاشەکشە و قەبووڵکردنی دەبێت.
لەم پەیوەندییەدا هەواڵنێریی ڕوویتێرز ڕۆژی شەممە ١٦ی مانگی پووشپەڕ لەسەر زاری یەکێک لە کاربەدەستانی باڵای حەماس ڕایگەیاند کە: “حەماس گەڵاڵەی پێشنیارکراوی ئەمریکا بۆ ئاگربەستی کاتی بۆ ماوەی شەش هەفتە و گۆڕینەوەی بەدیلگیراوانی ئیسرائیلی لەوانە پیاوان و سەربازانی قەبووڵ کردووە و لە مەرجی خۆی بۆ قەبووڵکردنی ئاگربەستی دایم بەر لە دەستپێکی گفتوگۆکان وازی هێناوە”. ئەمەش لە کاتێکدایە کە هەفتەی ڕابردوو حەماس ڕایگەیاندبوو کە “ئیدەی نوێی سەبارەت بە ئاگربەستی پێشنیارکراوی ئەمریکا داوەتە کاربەدەستانی میسر و قەتەر و دەوڵەتی تورکییەشی لەمبارەوە ئاگادار کردووەتەوە”.
دەفتەری نەتانیاهۆش ڕۆژی شەممە ٦ی مانگی جولای بە نابەدڵییەوە ڕایگەیاند کە “گفتوگۆی ئاگربەست بە نێوبژایەتیی ئەمریکا و میسر و قەتەر، بۆ ئازادکردنی بەدیلگیراوان هەفتەی داهاتوو دەستپێدەکاتەوە بەڵام هێستا مەودایەکی زۆر لە نێوان لایەنەکاندا بوونی هەیە”. دەفتەری نەتانیاهۆ ڕۆژی ٤ی مانگی جولای ڕایگەیاندبوو کە بە جۆو بایدنی وتووە کە “ئیسرائیل زیاتر لە هەموو شتێکی تر پێداگرە لەسەر ئەوەیکە شەڕ هەتا وەدیهاتنی هەموو ئامانجەکانی درێژە بدات”. کەوابوو ئامانجی دەوڵەتی ئیسرائیل لە ناردنی هەیئەت بۆ گفتوگۆکان، تەنیا ئازادکردنی بەدیلگیراوان بۆ کەمکردنەوەی فشارە ناوخۆییەکانە، نە کۆتاییهێنان بەم شەڕ و کۆمەڵکوژییە.
لە وەها بارودۆخێکدا تەنیا هیوا بۆ کۆتایی ئەم شەڕە جەنایەتکارانەیە، هاوپشتیی کرێکاران و جەماوەری ئازادیخواز و بیروڕای پێشکەوتنخواز لە ناوەوەی ئیسرائیل و فەلەستین، هاوڕێ لەگەڵ پەرەپێدانی بزووتنەوەی جیهانی پشتیوانی لە خەڵکی فەلەستین دژبە جینۆسایدی دەوڵەتی ئیسرائیلە. “نێوەندگیری” و سات و سەودای ئەمریکا و دەوڵەتەکانی ناوچەکە بەدرێژایی ٧٠ ساڵی ڕابردوو زیاتر لەپێناوی بەرژەوەند و قازانجی داگیرکەرانە و شۆڤنیستیی دەوڵەتی ئیسرائیلدا بووە و ئاکامێکی بێجگەلە نەهامەتی و کوشتار و ئاوارەیی بۆ خەڵکی ستەملێکراوی فەلەستین نەبووە.