
ڕۆژی یەکشەممە ١٤ی مانگی خەرمانان، عەلی خامنەیی لە کۆبوونەوەیەکدا بەبۆنەی ڕێوڕەسمی خورافی و پڕ هەزینەی ڕێپێوانی ئەربەعین لەگەڵ ژمارەیەک کەس لەژێرناوی “هەیئەتە خوێندکارییەکان” دوای هێنانەوەی مەوعیزەی کۆنەپەرستانە سەبارەت بە عەزاداری و نەوحەخوێندنی مەداحانی مفتەخۆر، دەستی کرد بە تەبلیغاتی شەڕخوازانە و وتی: ”شەڕ شێوازی جۆراوجۆری هەیە. لە سەردەمی شمشیر و سەرنێزەدا جۆرێک بوو و لە سەردەمی ئەتۆم و ژیریی دەستکرددا جۆرێکی ترە. بەڵام شەڕ هەروا بوونی هەیە و نابێ فەرامۆش بکرێت”. خامنەیی هەروەک هاوتاکەی خومەینی، وێڕای پێهەڵکوتن بە شەڕ وەک “نیعمەتی ئیلاهی”، ویستی بەم فریوکارییانە بێتوانایی حکوومەتەکەی بەرامبەر بە ئیسرائیل و تۆڵەی تیرۆری سەرشۆڕانەی ئیسماعیل هەنییە لە قەلبی تاران پاساو بکات. ئەو وتی: ”شەڕ لە نێوان بەرەی حسێنی و بەرەی یەزیدی بەردەوامە و کۆتایی نایەت. بەڵام شێوازی بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ زوڵمیش بەپێی بارودۆخ جیاوازە و شەڕ هەمیشە بەمانای هەڵگرتنی چەک نییە”. بەڵام خامنەیی بە هەمان بیری سەردەمی نەیزە و شمشیرەوە پێی وتن: ”دەبێ قەدری ئینقلابی ئیسلامی بزانین و لە چوارچێوەی زانکۆدا سەری وەختی خۆی چالاکی بکرێت و لەسەر ڕێبازی کەربەلا و فەلەستین بەرەو ئامانجەکان هەنگاو هەڵگرین. وە ئەوەش پێویستی بە ئاشنابوون لەگەڵ قورئان و تێڕوانینە”.
ئامانجی خامنەیی لەم مەوعیزانە ئەوەیە کە بتوانێ بیروڕای گشتیی کۆمەڵگا لە قەیرانی قووڵی ئابووری و بارودۆخی فەلاکەتباری ژیانی کرێکاران و توێژەکانی دیکەی کۆمەڵگا بەلاڕێدا بەرێت. بێگومان ئەو ڕۆژانە دەنگی ناڕەزایەتیی کرێکاران، پەرستاران، خانەنشینان، موعەلیمان، بازاڕییان و توێژەکانی تر دەبیستێت. بەڵام لەبەر ئەوەیکە توانای وڵامدانەوەی بە خواست و داخوازیی ئەوان نییە، دەست دەکا بە مەوعیزەی کۆنەپەرستانە و فەرمانی سەرکوتکردنیان. ئەگەر لە ئاستی نێونەتەوەییدا “بەرەی حسێنی”یەکەی بەرامبەر بە “بەرەی یەزیدیی ئیسرائیل” توانای شەڕی نییە، بەڵام لە ناوەوەی وڵاتدا ڕۆژانە بەکرێگیراوانی دەزگا ئەمنیەتی و نیزامییەکان ڕەوانەی شەڕ و سەرکوتکردنی کرێکاران و زەحمەتکێشان دەکات و دەستبەسەر و ئەشکەنجە و ئێعدامیان دەکات. ناوەندی دەسەڵاتی سپای پاسداران و شەخسی خامنەیی لە هەموو بوارێکدا بۆ نموونە لە دەوڵەتی بێ خاسییەتی پزیشکیان و لە دیاریکردنی سیاسەتی دەرەوەی ڕژیم دەخاڵەت دەکەن و کۆنتڕۆڵیان لەدەستدایە.
خامنەیی لە چنینی مۆرەکانی دەوڵەتی پزیشکیان زیاتر لە دەوڵەتەکانی پێشوو دەخاڵەتی کردووە. ئەگەر پێشتر چوار وەزیری دەرەوە، ناوخۆ، ئیتلاعات، بەرگری لەلایەن خودی خامنەییەوە دیاری دەکران، ئەمجارە لە دیارکردنی باقیی وەزیرەکانی کابینەی پزیشکیانیشدا دەستی بووە. مەسعوود پزیشکیان لە ناساندنی کابینەکەی بە مەجلیس بۆ دەنگی متمانە، دانی بەوە دانا کە سەبارەت بە دیاریکردنی هەموو وەزیرەکان نەتەنیا لەگەڵ شەخسی خامنەیی بەڵکوو لەگەڵ ڕێکخراوە ئەمنیەتییەکان، سپای پاسداران و هەموو کەسانێک کە دەبێ ڕەزامەندییان بەدەست بێنێت، هاوئاهەنگیی کردووە و نوێنەرانی خۆی سەرشەنشت کرد کە “بۆچی شتێک کە نابێ بیڵێ ناچاری دەکەن کە بیڵێت”. ئەم لەقاودانە نەزانانەیەی پزیشکیان کە نیشانیدا دەسەڵات لە دەستی خامنەییدایە و ئەو بەرپرسی هەموو جەنایەتەکانی چوار دەیەی ڕابردووی ڕژیمە، لەلایەن ڕۆژنامەی کەیهانی سەربە خامنەیی و هێندێک لە نوێنەرانی بناژۆخوازی مەجلیسەوە ئیعتڕازی پێکرا، تا وەک هەمیشە شکستی سیاسەتی هەموو دەوڵەتەکان بەسەر خامنەییدا نەیەت و پاکانەی بۆ بکەن.
لەلایەکی دیکەوە عەباس عێراقچی وەزیری دەرەوەی دەوڵەتی پزیشکیان ڕۆژی شەممە ٣ی مانگی خەرمانان لە ڕوونکردنەوەی سیاسەتی دەرەوەی وەزارەتەکەیدا، ڕایگەیاند کە: ”ئەم وەزارەتخانەیە لە بواری سیاسەتی دەرەوەدا، لە هاوئاهەنگیی تەواو لەگەڵ بەیتی ڕەهبەری و هێزە چەکدارەکانی حکوومەتی ئیسلامیدا هەنگاو هەڵدەگرێت”. ناوبراو لە وڵام بە شێوازی کاردانەوە بە تیرۆری ئیسماعیل هەنییە وتی: ”یەکێک لە بنەماکانی سیاسەتی دەرەوەی حکوومەتی ئیسلامی، پشتیوانی لە میحوەری موقاومەت لە شەڕی غەززە دژبە ئیسرائیلە”. لە درێژەدا وتی پشتیوانیی کۆماری ئیسلامی لەم گرووپانە پەیوەندی مەیدان و دیپلۆماسیی ئێمە بەڕوونی نیشان دەدات. عێراقچی هێرشی “وەعدەی سادق”ی سپای پاسداران واتە هاوپشتی سەدان مووشەک بەرەو ئیسرائیل لە تۆڵەی هێرش بۆسەر باڵیۆزی ڕژیم لە دیمەشقی بە نموونەیەکی باش لە هاوئاهەنگی لە نێوان وەزارەتی دەرەوە و هێزە چەکدارەکان وەسف کرد. ئەو دیپلۆماسی و مەیدانی لەناو کۆماری ئیسلامیدا بە تەواوکەری یەک پێناسەکرد و وتی ئەم ڕێگایە لە سیاسەتی دەرەوەش درێژە دەدات. ئەم بابەتە نیشانی دەدات کە لەناو سیستمی حکوومەتی ئیسلامیدا دەوڵەت و تەنانەت وەزارەتی دەرەوە، هیچ دەسەڵاتێکیان نییە و ئەوە ناوەندی ڕێبەریی سپای پاسدارانە کە داڕێژەری سیاسەتی ناوخۆیی و دەرەکییە.
عێراقچی لە یەکەمین وتووێژی خۆی وەک وەزیری دەرەوەی دەوڵەتی پزیشکیان، لە ڕوونکردنەوەی سیاسەتی دەرەوەی ڕژیم سەبارەت بە دانوستان لەگەڵ ئەمریکا کە بەئامانجی لابردنی گەمارۆکان ناوی برد، وتی: ”کۆماری ئیسلامی لە هەڵسووکەوتی لەگەڵ ئەمریکا بەدوای چارەسەرکردنی گرژی و دوژمنایەتی نییە بەڵکوو تەنها دەیهەوێ مودیرییەتی بکات”. ئەم ژێستە فریوکارانەیەی عێراقچی کە گۆیا ڕژیم “بەدوای چارەسەرکردن و لابردنی گرژییەکان لەگەڵ ئەمریکا نییە” لەکاتێکدایە کە لەماوەی چوار ساڵی ڕابردوودا کۆماری ئیسلامی بەردەوام لەگەڵ دەوڵەتی بایدن لە حاڵی دانوستان، هاوکاری، سازش و تەنازۆلدا بووە. ئەو سەبارەت بە پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتانی ئورووپاییش وتی: ”باشکردنەوەی پەیوەندی لەگەڵ وڵاتانی ئورووپایی” بە مەرجی لابردنی شێوەکاری دوژمنانە و هەوڵ بۆ بووژاندنەوەی بەرجام و لابردنی گەمارۆکان مومکین دەبێت. ئەم بەناو ئامادەبوونە مەرجدارەی عێراقچی بۆ باشترکردنی پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتانی ئورووپایی لەکاتێکدایە کە ناوبراو ڕۆژی چوارشەممە ٣١ی مانگی گەلاوێژ بۆ وەرگرتنی دەنگی متمانە لە مەجلیس وتبووی کە “ڕێکەوتنی بەرجام ناتوانرێ زیندوو بکرێتەوە. ئێمە هەرگیز کۆتایی بە دوژمنایەتیمان لەگەڵ ئەمریکا ناهێنین و ئەگەر ڕۆژێک لەگەڵ ئەمریکا دۆستایەتی بکەین، ئەوە بەو مانایەیە کە سروشتی ئێمە گۆڕاوە.
کۆماری ئیسلامی لەماوەی چوار دەیەی ڕابردوودا بەردەوام بە بەڕێوەبردنی سیاسەتی شەڕخوازانە و زێدەخوازانە لەژێرناوی دیپلۆماسی، بە باجخوازی لەڕێگەی تیرۆر و بەدیلگرتن، ژیان و ئەمنیەت و ئاسایشی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێشی خستووەتە مەترسییەوە. ئەم ڕژیمە دژەئینسانە تێچووی پێشخستنی ئەم سیاسەتانە و ئاکامەکانی بۆ نموونە گەمارۆکانی بەسەر سفرەی کرێکاران و بەشمەینەتانی دیکەی کۆمەڵگادا سەپاندووە و ژیانیانی بەرەوڕووی ڕەنج و ئازاری زیاتر کردووەتەوە. لەلایەکی تریشەوە بە فرۆشتنی نەوت بە نرخی کەم لەژێرناوی “بێ ئەسەر کردن و دەورلێدانەوەی تەحریمەکان” ئەم کاڵایەی هەڕاج کردووە. هەڵبەت داهاتەکەشی بۆ سیاسەتی شەڕخوازانە و فراوانخوازانەی خۆی، بۆ بوودجەی دەزگا ئەمنیەتی و نیزامییەکان، بۆ ناوەندەکانی پەرەپێدەری کۆنەپەرستی و خورافەی مەزهەبی و بۆ ڕێوڕەسمەکانی وەک ڕێپێوانی ئەربەعین تەرخان کردووە و لە بەرامبەردا خۆی لە بەرپرسایەتیی دابینکردنی پێداویستییەکانی ژیانی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێش دزیوەتەوە.