
ڕۆژی یەکشەممە ١٥ی مانگی ڕەزبەر ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی مەجلیسی ئیسلامیی ڕژیم، لە ڕاپۆرتێکدا دانی بەوە دانا کە هەژاری گشت کۆمەڵگای ئێرانی داگرتووە و نووسیی: ”شایەدی پەرەسەندنی نابەرابەرییە کۆمەڵایەتییەکانین لەئاستی کۆمەڵگادا و ئاکامەکەی بووەتە دابەشبوونی عادڵانەی هەژاری”. ئەمە سەرەنجامی دەسەڵاتدارێتیی ئەو ڕژیمە سەرمایەدارییە ئیسلامییەیە کە فریوکارانە بەڵێنی دابوو نەک هەژاری، بەڵکوو سەروەتی کۆمەڵگا عادڵانە و “دادپەروەرانە دابەش” دەکات و ئاو و بەرق و ماڵی بەخۆڕایی دەخاتە ئیختیاری خەڵکەوە. ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی مەجلیسی ئیسلامی وێڕای ئاماژە بە ڕەوتی بەرنامەڕێژیی بوودجە، هەوڵی دا گرانی و کەسری بوودجەی بەرین کە ساڵانێکی زۆرە درێژەی هەیە و لەئێستادا قەرزی دەوڵەتی گەیاندووەتە یەک تریلیۆن تمەن بەسەر دەوڵەتی بێدەسەڵاتی پزیشکیاندا بێنێت و بۆ ناوەند و ڕێبەرە دز و گەندەڵەکانی دیکەی حکوومەتی داڕماوی کۆماری ئیسلامی پاکانە بکات. ئەم ناوەندە لە ڕاپۆرتەکەی خۆیدا جەخت لەوە دەکات کە: ”کردەوەی دەوڵەتەکان لەگەڵ فەلسەفەی وجوودی دوڵەت ناتەبایە، کە بریتییە لە دابینکردنی خۆشبژێوی و باشترکردنی شێوازی تەقسیمی داهات”. وە دان بەوە دادەنێت کە “یەکێک لە کێشەکانی هەلومەرجی ئێستای کۆماری ئیسلامی، نایەکسانی لە بواری ئابووریدایە”.
ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی مەجلیس، ئێستا دوای تێپەڕینی ٤٥ ساڵ لە دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی دان بەوە دادەنێت کە داهاتی سەرانە کە لە ساڵی ١٣٩٠دا حەوت ملیۆن و ٤٠٠ هەزار تمەن (بەرابەر لەگەڵ ٥٧٠ دۆلار)ی ئەوکات بووە، لە ساڵی ١٤٠١دا بووەتە ٥ ملیۆن و ٢٠٠ هەزار تمەن (بەرابەر لەگەڵ ٨٧ دۆلاری ئێستا). بەڵام ئەم دابەزینە بەرچاوەی داهاتی کرێکاران و توێژە هەژارەکانی کۆمەڵگا تەنیا دوو ملیۆن و ٢٠٠ هەزار تمەن نییە و یەکجار لەوە زیاترە. چونکە ساڵی ٩٠ کە بەهای دۆلار ١٣٠٠ تمەن بووە، لە کۆتایی ساڵی ١٤٠١دا گەیشتووەتە ٦٠ هەزار تمەن. ئەوەش بەو مانایەیە کە لەم ماوەیەدا، بەهای تمەن ٤٦ بەرابەری دیکە هاتووەتە خوارێ و کرێکاران و توێژەکانی خوارەوەی کۆمەڵگا چەندین بەرابەر هەژارتر بوون.
ئەم نابەرابەرییە ئابوورییە و ئەم دابەشکردنە زاڵمانەیەی سەروەتی کۆمەڵگا لە نێوان ١٠%ی دەوڵەمەند و سەرمایەدار لەگەڵ ٩٠%ی ئەندامانی دیکەی کۆمەڵگا واتە جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش، بە زەبری یاساکانی سەرمایەداریی حکوومەتی ئیسلامی و بە پەرەپێدانی چەوساندنەوەی هێزی کار و ڕەوتی کەڵەکەکردنی سەرمایە مسۆگەر بووە. ڕاپۆرتی مەجلیسی کۆنەپەرست بەپێی هەر ئەم یاسایانە لەوپەڕی بێشەرمیدا ڕایدەگەیەنێ کە: ”بۆ ئەوەی کرێکارێک بتوانێ خانووی خۆی هەبێت، دەبێ ١٠٠ ساڵ کار بکات و چاوەڕوان بێت”. بەپێی هەر ئەم یاسایانە ڕایدەگەیەنێ کە لە کۆماری ئیسلامیدا بەهۆی ” دابەشکردنی عادڵانەی هەژاری” و ” گرانی و چوونەسەری بەردەوامی نرخەکان” خەڵکی هەژار و چینی مامناوەند چیتر ناتوانن هێندێک لە کاڵاکان بەکار بێنن. ڕایدەگەیەنێ کە “سەبەدی بەکارهێنانی چینی خوارێ و مامناوەندی کۆمەڵگا، بەرەو پێداویستییە سەرەکییەکان گۆڕاوە و ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە خەڵک گرفتاری هەژارییەکی بێسنوورن و مەجبوورن بۆ زیندوو مانەوە لە پێداویستییە سەرەکییەکانی وەک تەندروستی، خوێندن، سەفەرکردن و سەیران و هیتر چاوپۆشی بکەن تا پێداویستییە سەرتاییەکانیان واتە مەسکەن و خۆراک دابین بکەن”.
بەڵام هۆکاری زاڵبوونی ئەم بارودۆخە فەلاکەتبارە لە ئێران، جگە لە بەڕێوەچوونی سیاسەتی سیستماتیکی دەوڵەت و سەرمایەدارانی کەرتی تایبەت بۆ هەرزانکردنی هێزی کار، ئەو هەزینە بەرینانەیە کە کۆماری ئیسلامی بۆ مانەوەی دەسەڵاتەکەی خۆی لە دەستڕەنجی جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێشەوە دەیدات. بۆ نموونە سیاسەتی پڕ هەزینەی پێکهێنان و یارمەتیدانی گرووپە چەکدارە تیرۆریستە ئیسلامییەکان لەوانە حیزبوڵڵا، جەهادی ئیسلامی، گرووپەکانی حەشدی شەعبی، حەماس، حوسییەکان و هیتر لەژێر ناوی بێ ناوەرۆکی “میحوەری موقاومەت” لەپێناوی “ستراتێژی پێشگرانە”ی ڕژیم. پێکهێنانی دامودەزگای بەرین و جۆراوجۆر و پڕ هەزینەی ئەمنیەتی و نیزامی بۆ سەرکوتی مانگرتن و ناڕەزایەتیی کرێکاران و جەماوەری خەڵکی زەحمەتکێش. داسەپاندنی سزای ئابووریی ئەمریکا و دەسەڵاتەکانی دیکەی سەمایەداری بەهۆکاری سیاسەتی دەستتێوەردان و فراوانخوازیی نیزامی و ئەمنیەتیی کۆماری ئیسلامی لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە دووکەڵەکەی ڕاستەوخۆ چووەتە چاوی کرێکاران و زەحمەتکێشانی ئێرانەوە. پێویستە بەم نموونانە سەدان هەزار ملیارد دزی، گەندەڵی و ڕانتخۆریی ڕێبەران و فەرماندەکانی دەزگای ڕووحانییەت و سپای پاسداران و دەست و پەیوەندەکانی ڕژیمیش ئیزافە بکەین کە ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی مەجلیس دەبێ چاوپۆشییان لێبکات و لەمبارەوە زمانێ نەگەڕێ. ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی مەجلیس باسی ئەوە ناکات کە بۆچی سەرەڕای چوونەسەری ڕێژەی بەرهەمێهێنان و فرۆشتنی نەوت، سەرەڕای داهاتی سەدان ملیارد دۆلاری، “دابەشکردنی دادپەروەرانەی هەژاری” وەک کارنامەی ٤٥ ساڵەی ئەم ڕژیمە دژەئینسانە وەسف دەکات.
ڕژیمی داماوی کۆماری ئیسلامی بۆ لابردنی گەرۆمان و دەبازکردنی خۆی لە وەرشکستەیی، دوای دەیان ساڵ داسەپاندنی ئاکامی گەرۆماکان بەسەر ژیان و گوزەرانی کرێکاران و توێژە هەژارەکانی کۆمەڵگا، تازە ئاڵای سپی تەسلیمبوونی بەرز کردووەتەوە و دەیهەوێ بە گرووپی تایبەتی بەدواداچوونی ئابووری ناسراو بە “ئێف ئەی تی ئێف” و “پالرمۆ” پەیوەست بێت. واژۆکردنی کۆنوانسیۆنەکانی بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ سپیکردنەوەی پارە و یارمەتی نەدانی ڕێکخراوە تیرۆریستەکان و دژایەتی لەگەڵ تاوانی ڕێکخراوی نێونەتەوەیی، مەرجە سەرەکییەکانی هەڵوەشاندنەوەی سزا ئابوورییەکانن. پێویستە بوترێ کە کۆماری ئیسلامی یەکێک لەو سێ دەوڵەتانەیە کە بەهۆی پەیوەست نەبوونی بەم کۆنواسیۆنانە لەئاکامی سپیکردنەوەی پارە و یارمەتیدانی گرووپە تیرۆریستە ئیسلامییەکان لە لیستی ڕەشی ئەم ڕێکخراوەدایە و سزای ئابوویی بەسەردا سەپاوە. لەم پەیوەندییەدا ڕۆژی یەکشەممە ١٥ی مانگی ڕەزبەر ناسر هیمەتی وەزیری ئابووریی پزیشکیان ڕایگەیاند کە: ”ڕاپۆرتێک سەبارەت بە دۆخی ئێستا و کردەوەی پێویست بۆ ئاسایی کردنەوەی دۆسیەی ئێران لە “ئێف ئەی تی ئێف” دراوەتە سەرۆک کۆمار. بێگومان ئەم کارەی هیمەتی بە ڕەزامەندی و فەرمانی خامنەیی و ڕێبەریی سپای پاسداران ئەنجام دراوە. کارێک کە هەتا ئێستا هێڵی سووری حکوومەتی ئیسلامی بووە و ئێستا وەک هەنگاوێک بۆ سازش لەگەڵ ئەمریکا ئەنجام دەدرێت.
ئەگەرچی سزای ئابووری و گەمارۆی جەنایەتکارانەی ئەمریکا و ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بارودۆخی ژیانی خەڵکی دژارتر کردووە، بەڵام واقعییەت ئەوەیە کە لە نیزامی سەرمایەداریی کۆماری ئیسلامیدا ناکرێ گەمارۆکان بە هۆکاری سەرەکیی هەژاری و نەهامەتیی ئابووری بە حیساب بێنین. چونکە لە سەردەمێکدا کە هیچ سزایەکی ئابووریش لە کاردا نەبوو، ڕژیمی ئیسلامی بەردەوام بە هێرش کردنە سەر ژیان و گوزەرانی کرێکاران، بە لەسەر کار دەرکردن و بە هەرزانکردنی هێزی کار هۆکاری سەرەکیی هەژاری و بێکاری بووە. بێگومان جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش بۆ ڕزگاربوون لە هەژاری و برسیەتی و بێکاری و بۆ گەیشتن بە ئازادی و بەرابەری و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی ڕێگایەکیان بێجگەلە ڕووخاندنی شۆڕشگێڕانەی کۆماری ئیسلامی لەپێش نییە.