
کۆبوونەوەی ساڵانەی ڕێکخراوی جیهانیی کار لە ڕۆژی هەینی شەشی جۆزەردانی ١٤٠١ەوە دەستی بە کار کرد و تا بیست و یەکی جۆزەردان درێژەی دەبێت. دەستەی بەڕێوەبەریی ڕێکخراوی جیهانیی کار ٥٦ ئەندامی هەیە و هەر چوار ساڵ جارێک بە دەنگی وڵاتانی ئەندام هەڵدەبژێردرێت. هەیئەتی نێردراوی کۆماری ئیسلامی، ژوئەنی ٢٠٢١ بە ئەندامیەتیی دەستەی بەڕێوەبەری دەرهات و ئەوەش لە کاتێکدا بوو کە شەپۆلێکی بەرین لە خەباتی کرێکاری لەئاستی کۆمەڵگەدا لە ئارا دابوو. زۆرێک لە چالاکانی کرێکاری لە زینداندا بوون. و لە هەمان حاڵدا کاتێک بوو کە ڕژیم بۆ بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ پۆتانسیەلی بەهێزی ناو کۆمەڵگە بیری لە جەراحییەکی گەورە بۆ یەکدەستکردنەوەی ڕیزەکانی خۆی و دانانی جەلادێک لەسەر کورسیی سەرۆکایەتیی قووەی موقەنەنە دەکردەوە. خودی ئەم بابەتە نیشانی دەدا کە ئەو سیاسەتە سێ لایەنەیەی کە بەسەر ڕێکخراوی جیهانیی کاردا زاڵە، تا چ ئاستێک لەگەڵ باروودۆخی واقعیی کرێکاران نامۆیە. ئەوەیکە ڕێکخراوی جیهانیی کار لە پەیماننامە ڕەسمییەکانی خۆیدا بۆ دیفاع لە مافی کرێکاران لەوانە مافی پێکهێنانی ڕێکخراو و مافی مانگرتن تۆماری کردووە، تەنیا و تەنیا بە هیمەتی ئەو ڕێکخراوە کرێکارییانە ئەنجام دراوە کە هەر چەند لە چوارچێوەی موناسباتی کۆمەڵگەی سەرمایەداریدا چالاکی دەکەن، بەڵام بەوەشەوە هێندێک لە مافە سەرەتاییەکانی پێوەندیدار بە وەزعیەتی کرێکارانیان بەسەر ئەم ڕێکخراوەدا سەپاندووە.
بەڵام سەبارەت بە کۆماری ئیسلامی و هەیئەتی نوێنەرایەتییە چل و سێ کەسییەکەی، ئیتر ناتوانین باس لە مافی کرێکاران بکەین. هەیئەتێک کە لە کاربەدەستانی دەوڵەت، نوێنەرانی مەجلیس، نوێنەرانی خاوەنکاران و نوێنەرانی ڕێکخراوە دەستسازەکانی حکوومەت پێکهاتووە. کاربەدەستانی دەوڵەت و نوێنەرانی مەجلیس نەتەنیا دژە کرێکاریترین یاساکانیان پەسند کردووە بەڵکوو تەنانەت بەشێوەی ڕاستەوخۆ لە کوشتاری کرێکاران و زیندانی کردنیاندا دەورونەخشیان بووە. نوێنەرانی خاوەنکاران واتە نوێنەرانی بورژوازیی ئێرانیش، خوازیاری چینی کرێکارێکی هەرزان و سەرسپێردراون تا بتوانن لەم ڕێگەوە لەگەڵ هاوچینەکانی خۆیان ڕەقابەت بکەن. سەرەنجام کارگێڕانی بێزراوە و بەکرێگیراوی دەوڵەت و خاوەنکارەکان لە قامەتی بەناو نوێنەرانی کرێکاراندا خۆیان پێناسە دەکەن. و ڕێک بەو هۆکارەوەیە کە زۆرێک لە چالاکانی کرێکاری لە دەرەوەی وڵات هەوڵیان داوە تا لەڕێگەی پەیوەندی بەردەوام و کاری وشیارانە سەبارەت بە وەزعییەتی چینی کرێکار لەگەڵ ژمارەیەک لە ڕێکخراوە کرێکارییە جیهانییەکان کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی لە بەرامبەر ڕێکخراوی جیهانیی کار سازمان بدەن و تەنانەت لە هێندێک حاڵەتدا لەگەڵ بەرپرسانی ئەم ڕێکخراوە کۆبوونەتەوە و باسی پێشێلکاریی پەیماننامەکانی ڕێکخراوی جیهانیی کاریان کردووە لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە و خوازیاری دەرکردنی نوێنەرانی ڕژیم بوون.
کۆبوونەوەی ئەمساڵ لە باروودۆخێکدا بەڕێوەدەچێت کە لانیکەم لە ئەوەڵی مانگی مەی ئەمساڵەوە، شەپۆلێکی بەرین لە خەباتی مامۆستایان، کارمەندانی شیرکەتی واحید، کرێکارانی حەوت تەپە، کرێکارانی قەراردادیی نەوت و گاز، پێترۆشیمی لەلایەکەوە و ئاخێزی جەماوەری دژبە پەلاماری ڕژیم لەڕێگەی گرانکردنی ئارد و هەروەها ڕووخانی بورجی مێترۆپۆل لە ئابادان و قوربانی بوونی لانیکەم سی و شەش کەس و کەوتنە ژێر ئاواری دەیان کەس لە کۆمەڵگەدا لە ئارا دایە. وڵامی ڕژیم بە هەموو ئەم ناڕەزایەتی و مانگرتنانە، دەستبەسەرکردنی دەیان کەس لە موعەلیمان و چالاکانی کرێکاری بووە. ڕژیم بەرەنگاری ئاخێزی خەڵک دژبە گرانی و دژبە قوربانی بوونی خەڵکی ئابادان بووەتەوە و کارێکی بێجگەلە ناردنی یەگانی ویژە بۆ سەرکوتیان ئەنجام نەداوە. سەرەڕای هەموو ئەم سەرکوتگەرییانە لە هەمان ڕۆژی ئەوەڵی مانگی مەیەوە، شەپۆلێکی بەرین لە هاوپشتیی لەگەڵ بەندکراوان و ئاخێزی بێبەشان و خەڵکی ئابادان لە کۆمەڵگەدا شکڵی گرت. هەموو ئەم ناڕەزایەتییانە، هەموو ئەم ئاخێز و پشتیوانی دەربڕینانە، بەیانی نەفرەتی قووڵی خەڵک دژبە ڕژیم بوو. ڕژیم کە نەیتوانیبوو ئیرادەی دەستبەسەرکراوان لە درێژەدانی خەباتیان سست بکاتەوە، دەستی دایە تاکتیکی ڕسوای پڕۆژەی ئەمنییەتی دژبەم چالاکانە. ئەمجارەیان بیانووەکە حزووری دوو چالاکی سەندیکایی فەڕانسەوی لە ئێران و دیداریان لەگەڵ هێندێک لە چالاکانی موعەلیمان و کرێکاران بوو. کۆمەڵگە نەتەنیا ئەم سێناریۆ ئەمنییەتییەی ڕسوا کرد، نەتەنیا ژمارەیەکی زۆر لە فەرهەنگیان لە دیفاع لە موعەلیمانی بەندکراو دەستیان دایە مانگرتن لە خواردن، بەڵکوو ئەمجارەەیان شەپۆلێکی یەکجار بەرینتری پشتیوانی لەئاستی جیهانیدا بۆ دیفاع لە چالاکانی بەندکراو پێکهات. چالاکانی سینفی، موعەلیمان و کرێکاران لە نامەی ناڕەزایەتیی خۆیاندا ڕوو بە ڕێکخراوی جیهانیی کار خوازیاری “هەڵوەشانەوەی دەستبەجێ و بێ شەرت و مەرجی هەموو تۆمەتەکانی چالاکانی سینفیی بەندکراوی ئێران و ئازادیی هەموو دەسبەسەرکراوان، مولزەم کردنی دەوڵەتی ئێران بۆ ڕێزگرتن لە مافی بنەڕەتیی کرێکاران و موعەلیمان و هەروەها دەرکردنی نوێنەرانی دەستنیاندەی ڕژیم لە دەستەی بەڕێوەبەریی ڕێکخراوی جیهانیی کار” بوون.
بانگەوازی ڕێکخراوە سەربەخۆ کرێکارییەکانی ئێران ڕوو بە ناوەندە کرێکارییە جیهانییەکان بۆ دیفاع لە هاوچینەکانی خۆیان لە ئێران لەگەڵ وڵامی شیاوی ئەم ناوەندانە بەرەوڕوو بووەوە. پەروەردەی نێونەتەوەیی، فێدراسیۆنی جیهانیی مامۆستایان وێڕای بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک ڕایگەیاند کە “دەسبەسەرکردنی چالاکانی ڕێکخراوی سینفیی موعەلیمان لە ئێران مەحکووم دەکات و خوازیاری ئازادیی دەستبەجێ و بێ شەرت و مەرجیانە. سەرکوتی ئامانجدار دژبە مامۆستایانێک کە لە خوێندکاران، کۆمەڵگە و مافی خۆیان وەک چالاکی یەکیەتییە پیشەییەکان دیفاع دەکەن، دەبێ کۆتایی پێ بێت. ئێمە دەستبەسەرکردنی پاساوهەڵنەگری دەیان مامۆستا لە شارە جۆراوجۆرەکان لە ڕۆژی ئەوەڵی مانگی مەی، ڕۆژی ڕێزگرتن لە کرێکارانی سەرانسەری جیهان، مەحکووم دەکەین”. گەورەترین کۆنفێدراسیۆنی یەکیەتییە کرێکارییەکانی سپانیا ناسراو بە “کۆمیسیۆنی کرێکاران” بە زیاتر لە یەک ملیۆن ئەندامەوە بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک هاوپشتییی خۆی لەگەڵ مامۆستایان و کرێکاران و چالاکانی دەستبەسەرکراو لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوو ڕاگەیاند. ئەوان خوازیاری ئازادیی دەستبەجێ و بێ شەرت و مەرجی چالاکانی کرێکاری و مامۆستایانی بەندکراو لە ئێران لە ڕۆژانی ڕابردوو بوون. یەکیەتیی کرێکارانی خزمەتگوزاری گشتیی کانەداش بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک ڕایگەیاند: “یەکیەتیی کرێکارانی خزمەتگوزاری گشتیی کانەدا نیگەرانیی شەپۆلی دەستبەسەرکردنی ئەم دوایانەی چالاکانی کرێکاری، مامۆستایان، داکۆکیکارانی مافی مەدەنی و هونەرمەندان لە ئێرانن. لە ڕێکەوتی ئەوەڵی مانگی مەی، ڕۆژی جیهانیی کرێکار کاربەدەستانی دەوڵەتی ئێران، خۆپیشاندانی ئاشتیخوازانەی یەکیەتییە کرێکارییەکان کە لە ناڕەزایەتی دژبە حەقدەستی کەم، ڕێژەی لەسەرێی تەوەرۆم، گەندەڵی، تاڵانکردنی دارایی گشتی، بێعەداڵەتیی بەرین و پێشێلکردن مافی ئینسانەکان بەڕێوەچووبوو، سەرکوتیان کرد”. سەرەنجام ئەوپەڕی ئەم پشتیوانییە ڕەنگدانەوەی خۆی لە بانگەوازی هاوبەشی چوار سەندیکای فەڕانسەوی و دوو سەندیکای سویسی و نۆروێژی نیشان دا. ئەوان بە بڵاوکردنەوەی بانگهێشتێک نووسییان: “بەبۆنەی کۆنفڕانسی ساڵانەی ڕێکخراوی جیهانیی کار، ئێمە ڕێکخراوە سەندیکاییەکانی واژۆکاری ئەم بانگهێشتە، داوا لە هەمووان دەکەین کە لە ڕۆژی هەینی ١٠ی ژوئەنی ٢٠٢٢ لە بەرامبەر مەقەڕی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ژێنۆ خۆپیشاندان بەڕێوەبەرن. لە ڕێگەی ئەم ڕێکخراوانەوە ناڕەزایەتیی خۆمان لە ئاست کردەوەی سەرکوتگەرانەی ئەم دوایانەی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە گۆی هەمووان دەگەیەنین”.
بەدەر لەوەیکە ڕێکخراوی جیهانیی کار چ کاردانەوەیەک لەئاست سەرکوتگەرییەکانی کۆماری ئیسلامی دژبە چینی کرێکار نیشان دەدات، نابێ بۆ ساتێک فەرامۆش بکرێت کە تەنیا خەبات و موقاومەتی گشتیی خەڵک، مانگرتن و ناڕەزایەتیی سەرانسەریی کرێکارانە کە دەتوانێت کۆتایی بە هەموو سەرکوتگەرییەکان و تەمەنی ئەم ڕژیمە نگریسە بێنێت و بەدیلی شۆڕشگێڕانەی چینی کرێکار جێنشینی بکات.